Gümrük Sınava Hazırlık
GirişKayıt ol

GTİP Tespiti: Yorum Kuralları ve Mevzuat

Bir eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelindeki yeri altı Genel Yorum Kuralı sırayla uygulanarak bulunur. Bu sayfada kuralların resmî metni, sınıflandırmanın mevzuat dayanakları, Bakanlığın sorgulama araçları ve sınıflandırma genelgeleri bir arada.

1. Genel Yorum Kuralları

Kurallar sırayla uygulanır: bir kural sonuç veriyorsa sonrakine geçilmez. Kural 6 ise aynı mantığı alt pozisyon düzeyinde tekrarlar.

  1. Genel Yorum Kuralı 1 – Pozisyon metinleri ve bölüm/fasıl notları esası

    Özet ve sorular →

    Ne zaman: Her zaman ilk adım. Başlıklar yalnızca yol gösterir; karar pozisyon metnine ve bölüm/fasıl notlarına göre verilir.

    🎬 Konu anlatımı · 1:20 · seslendirmeli, altyazılı
    Videonun metni

    Genel Yorum Kuralı bir. Gümrük tarifesinde bir eşyanın yerini bulurken her şey bu kuralla başlar. Kuralın metni şöyle başlar. Bölüm, fasıl ve tali fasıl başlıkları sadece gösterici niteliktedir. Yasal sınıflandırma ise pozisyon metinlerine ve ilgili bölüm veya fasıl notlarına göre yapılır. Bir örnekle bakalım: canlı alabalık. Birinci faslın başlığı canlı hayvanlar. İlk bakışta alabalık buraya girecek gibi görünür. Ama birinci faslın notu, balıkları bu fasılın dışında bırakır. Bu yüzden canlı alabalık, üçüncü fasıldaki 03.01 pozisyonunda, canlı balıklar arasında yer alır. Başlıklar sadece yön gösterir. Karar, pozisyon metni ve notlar okunarak verilir. Bunlar yetmezse, sırayla ikinci ve sonraki kurallara geçilir. Özetle: başlıklar yol gösterir, karar vermez. Karar, pozisyon metinleri ve notlarla verilir. Bu kuralla ilgili çıkmış soruları ve resmî metni akademi.smartgumruk.com adresinde ücretsiz bulabilirsiniz.

    Resmî metin

    1. Bölüm, fasıl ve tali fasıl başlıkları sadece gösterici niteliktedir; yasal amaçlar için eşyanın tarifedeki yerinin saptanması, pozisyon metinlerine, ilgili herhangi bir bölüm veya fasıl notuna ve bu pozisyonlar veya notlar hükümlerinde aksi belirtilmedikçe, aşağıdaki kurallara göre yapılır.

  2. Genel Yorum Kuralı 2 – Tamamlanmamış/monte edilmemiş eşya ve karışım/bileşimler

    Özet ve sorular →

    Ne zaman: Eşya eksik, bitmemiş, sökülmüş gönderilmişse ya da bir madde karışım hâlindeyse.

    🎬 Konu anlatımı · 1:40 · seslendirmeli, altyazılı
    Videonun metni

    Genel Yorum Kuralı iki. Bu kural iki şeyi düzenler: tamamlanmamış eşyayı ve karışımları. 2 (a) kuralına göre, bir pozisyonda eşyaya yapılan atıf, o eşyanın imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış olanlarını da kapsar. Tek şart var: eksik haliyle de bitmiş eşyanın ayırt edici niteliğini taşıması gerekir. Örneğin tekerlekleri takılmamış bir bisiklet geldi. Gövdesi, gidonu ve pedalı ile hâlâ açıkça bir bisiklettir. Bu yüzden eksik olsa da bisikletlerin pozisyonunda, 87.12'de sınıflandırılır. Aynı kural, sökülmüş veya monte edilmemiş halde getirilen eşyayı da kapsar. Kutularda parça parça gelen bir gardırop, kurulmuş bir gardırop gibi mobilya pozisyonunda sınıflandırılır. 2 (b) kuralı ise maddeler içindir: bir maddeye yapılan atıf, o maddenin karışımlarını da kapsar. Yani yünden bir eşyadan söz eden pozisyon, kısmen yünden olanı da kapsayabilir. Ama eşya birden fazla maddeden oluşuyor ve birden çok pozisyona girebiliyorsa, karar üçüncü kurala bırakılır. Özetle: eksik veya sökülmüş eşya, ayırt edici niteliği varsa tamamlanmış eşya gibi sınıflandırılır. Karışımlarda iki pozisyon çakışırsa üçüncü kurala geçilir. Bu kuralla ilgili çıkmış soruları ve resmî metni akademi.smartgumruk.com adresinde ücretsiz bulabilirsiniz.

    Resmî metin

    2. (a) Tarifenin belirli bir pozisyonunda herhangi bir eşyaya yapılan bir atıf, bu eşyanın imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış olanlarını da kapsar. Şu kadar ki, bu gibi imali bitirilmemiş veya aksamı tamamlanmamış eşyanın gümrüğe sunulduğunda, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşyanın ayırdedici niteliğini içermesi gerekir. Böyle bir atıf, imali bitirilmiş veya aksamı tamamlanmış eşya ile, yukarıdaki hükme göre böyle sayılan eşyanın sökülerek veya monte edilmeden getirilmiş olanlarını da içine alır. (b) Tarifenin belirli bir pozisyonunda herhangi bir maddeye yapılan atıf, bu maddenin karışımlarını, bileşimlerini ve diğer maddelerle birleştirilmiş veya karıştırılmış hallerini de içine alır. Aynı şekilde, belirli bir maddeden mamul bir eşyaya yapılan herhangi bir atıf, tamamen veya kısmen bu maddeden mamul eşyayı da içine alır. Birden fazla maddeden meydana gelen eşyanın tarifedeki yeri, aşağıda (3) numaralı kuralda belirtilen prensiplere göre saptanır.

  3. Genel Yorum Kuralı 3 – İki veya daha fazla pozisyonda sınıflandırılabilen eşya

    Özet ve sorular →

    Ne zaman: Eşya ilk bakışta iki ya da daha fazla pozisyona girebiliyorsa: (a) en özel tanım, (b) esas niteliği veren madde, (c) sayısal olarak en son pozisyon.

    🎬 Konu anlatımı · 1:46 · seslendirmeli, altyazılı
    Videonun metni

    Genel Yorum Kuralı üç. Bir eşya ilk bakışta iki veya daha fazla pozisyona girebiliyorsa bu kural uygulanır. Kural üç, sırayla uygulanan üç basamaktan oluşur. Önce 3 (a): eşyayı en özel şekilde tanımlayan pozisyon seçilir. Bu sonuç vermezse 3 (b): eşyaya esas niteliğini veren madde veya eşya belirlenir. O da olmazsa 3 (c): geçerli pozisyonlardan numara sırasına göre sonuncusu seçilir. Elektrikli bir tıraş makinesi düşünün. Hem ev işlerinde kullanılan elektro-mekanik cihazlara hem de tıraş makinelerine girebilir gibi görünür. Tıraş makinesini adıyla anan 85.10 pozisyonu daha özeldir ve öncelik alır. Perakende satılan bir spagetti seti: içinde makarna, rendelenmiş peynir ve domates sosu var. Her parça ayrı bir pozisyona işaret eder ve her pozisyon setin yalnızca bir parçasını anlatır. Böyle bir sete esas niteliğini makarna verir; set 19.02'de, makarnalarla birlikte sınıflandırılır. Bazen ne en özel tanım ne de esas nitelik bir karar verdirir. Bu durumda eşit derecede geçerli olan pozisyonlar yan yana konur. Ve numara sırasına göre en sonda gelen pozisyon seçilir. Özetle: 3 (a), 3 (b), 3 (c). Sıra hiçbir zaman atlanmaz. Bir basamak sonuç veriyorsa sonrakine geçilmez. Bu kuralla ilgili çıkmış soruları ve resmî metni akademi.smartgumruk.com adresinde ücretsiz bulabilirsiniz.

    Resmî metin

    3. (2-b) Numaralı kuralın uygulanması nedeniyle veya başka herhangi bir nedenle eşyanın ilk bakışta iki veya daha fazla pozisyonda sınıflandırılabilmesi halinde o eşyanın tarifedeki yerinin saptanması aşağıdaki şekilde yapılır: (a) Eşyayı en özel şekilde tanımlayan pozisyon, daha genel şekilde tanımlayan pozisyona göre öncelik alır. Bununla beraber, iki veya daha fazla pozisyonun her birinin, birbirleriyle karıştırılmış veya birleştirilmiş eşyanın sadece birine ya da perakende satılacak hale getirilmiş takımın sadece bir parçasına atıfta bulunması halinde, bu pozisyonların, pozisyonların birisi eşyanın tam ve kesin tanımını verse bile, sözkonusu eşyayı eşit derecede özel şekilde tanımladığı mütaala edilir. b) (3-a) Kuralının uygulanmasıyla, tarifedeki yeri tayin edilemeyen bileşik ürünlerin ve çeşitli maddelerden oluşan veya çeşitli eşyanın birleşmesiyle meydana gelen mamuller ile perakende satılacak hale getirilmiş takım halinde bulunan eşyanın tarifedeki yeri, bunlara esas niteliğini veren madde veya eşya saptanabildiği takdirde buna göre bulunur. (c) (3-a) veya (3-b) kuralları uyarınca tarifedeki yeri saptanamayan eşya, her biri geçerli olabilecek pozisyonların numara sırasına göre sonuncusunda mütalaa edilecektir.

  4. Genel Yorum Kuralı 4 – En çok benzeyen eşya

    Özet ve sorular →

    Ne zaman: Hiçbir pozisyona girmiyorsa: en çok benzediği eşyanın pozisyonu.

    🎬 Konu anlatımı · 0:55 · seslendirmeli, altyazılı
    Videonun metni

    Genel Yorum Kuralı dört. Önceki kuralların hiçbiri sonuç vermezse başvurulan kuraldır. Kuralın metni kısadır. Önceki kurallarla sınıflandırılamayan eşya, kendisine en çok benzeyen eşyanın bulunduğu pozisyona girer. Bu kurala gelmeden önce bir, iki ve üçüncü kurallar mutlaka denenir. Ayrıca tarifede çoğu fasılda başka yerde belirtilmeyen eşya için 'diğerleri' pozisyonları bulunur. Bu yüzden dördüncü kural, uygulamada nadiren ihtiyaç duyulan bir son çaredir. Özetle: dördüncü kural, en çok benzeyen eşyanın pozisyonunu gösterir ve son çaredir. Bu kuralla ilgili çıkmış soruları ve resmî metni akademi.smartgumruk.com adresinde ücretsiz bulabilirsiniz.

    Resmî metin

    4. Yukarıdaki Kurallara uygun olarak sınıflandırılmayan eşya, bu eşyaya en çok benzeyen eşyanın bulunduğu pozisyonda sınıflandırılır.

  5. Genel Yorum Kuralı 5 – Kutular, mahfazalar ve ambalaj maddeleri

    Özet ve sorular →

    Ne zaman: Kılıflar, mahfazalar ve ambalajlar eşyayla birlikte mi sınıflandırılır?

    🎬 Konu anlatımı · 1:36 · seslendirmeli, altyazılı
    Videonun metni

    Genel Yorum Kuralı beş. Eşyayla birlikte gelen kutu, kılıf ve ambalajların nerede sınıflandırılacağını söyler. 5 (a) kuralı mahfazalar içindir. Belli bir eşyaya göre biçimlendirilmiş ve uzun süre kullanılmaya uygun bir kutu, eşyasıyla birlikte geliyor ve normalde onunla birlikte satılıyorsa, eşyayla birlikte sınıflandırılır. Gitar, kendi kılıfıyla birlikte geldi. Kılıf gitarla birlikte, 92.02'de, telli müzik aletleri arasında sınıflandırılır. Aynı kılıf tek başına gelseydi kendi pozisyonunda, kılıf ve mahfazalar arasında yer alırdı. 5 (b) kuralı ise ambalajlar içindir. Eşyanın normal ambalajı, içindeki eşyayla birlikte sınıflandırılır. Ancak ambalaj açıkça sürekli kullanıma elverişliyse bu hüküm uygulanmaz. Karton kutusunda gelen bir televizyonun kutusu, televizyonla birlikte sınıflandırılır. Ama tekrar tekrar doldurulan çelik bir gaz tüpü sürekli kullanıma elverişlidir; içindeki gazdan ayrı, kendi pozisyonunda sınıflandırılır. Özetle: eşyaya özel kılıf ve normal ambalaj eşyayla birlikte gider. Sürekli kullanıma elverişli kaplar ise ayrı sınıflandırılır. Bu kuralla ilgili çıkmış soruları ve resmî metni akademi.smartgumruk.com adresinde ücretsiz bulabilirsiniz.

    Resmî metin

    5. Yukarıda belirtilen hükümlere ilaveten, aşağıdaki eşya konusunda şu kurallar uygulanır: (a) Fotoğraf makinası mahfazası, müzik aleti mahfazası, silah mahfazası, çizim aleti kutuları, kolye kutuları ve benzeri kutular, özellikle belli bir eşyaya veya takım halindeki eşyaya göre şekil verilmiş veya bu eşyaya uygun olarak yapılmış olup uzun süre kullanılmaya uygun ve ait oldukları eşya ile birlikte ithal edilen kutular, normal olarak bu eşya ile birlikte satılan türde iseler, beraber satıldıkları eşya ile birlikte sınıflandırılırlar. Ancak bu Kural, bir bütün olarak esas niteliği mahfaza olan eşyaya uygulanmaz. (b) Yukarıda 5 (a) kuralındaki hükümler saklı kalmak şartıyla, içindeki eşya ile birlikte sunulan ambalaj maddeleri ve ambalaj mahfazaları bu eşyanın ambalajında normal olarak kullanılan türden ambalaj maddeleri olmaları şartıyla bu eşya ile beraber sınıflandırılırlar. Bununla beraber, bu tür ambalaj maddeleri veya ambalaj mahfazalarının, sürekli kullanıma elverişli olduklarının açıkça belli olması halinde bu hüküm uygulanmaz.

  6. Genel Yorum Kuralı 6 – Alt pozisyonlarda sınıflandırma

    Özet ve sorular →

    Ne zaman: Pozisyon belirlendikten sonra alt pozisyonların seçimi; aynı mantık alt pozisyon düzeyinde uygulanır.

    🎬 Konu anlatımı · 1:07 · seslendirmeli, altyazılı
    Videonun metni

    Genel Yorum Kuralı altı. Dörtlü pozisyon bulunduktan sonra, alt pozisyonun nasıl seçileceğini düzenler. Altıncı kural alt pozisyonlar içindir. Alt pozisyonlar arasında seçim yapılırken yalnızca aynı seviyedekiler karşılaştırılır. Bu seçimde alt pozisyon notları ve önceki kurallar, gerekli değişikliklerle uygulanır. Önce eşyanın dörtlü pozisyonu, bir ila beşinci kurallarla bulunur. Sonra tek tireli alt pozisyonlar yalnızca birbiriyle karşılaştırılır. Doğru tek tire seçildikten sonra, onun altındaki çift tireler arasında seçim yapılır. Metinde aksi belirtilmedikçe ilgili bölüm ve fasıl notları da uygulanır. Özetle: alt pozisyonlarda da aynı kurallar işler; tek tire tek tireyle, çift tire çift tireyle karşılaştırılır. Bu kuralla ilgili çıkmış soruları ve resmî metni akademi.smartgumruk.com adresinde ücretsiz bulabilirsiniz.

    Resmî metin

    6. Yasal amaçlar için, eşyanın bir pozisyonun alt pozisyonlarında sınıflandırılması, sadece aynı seviyedeki alt pozisyonların mukayese edilebilirliği dikkate alınarak, bu alt pozisyonlardaki şartlar ile bu pozisyonla ilgili alt pozisyon notlarına ve gerekli değişiklikler yapılmış olarak, yukarıdaki kurallara göre saptanacaktır. Metinde aksi belirtilmedikçe bu kuralın tatbikinde, ilgili Bölüm ve Fasıl Notları da, uygulanır.

2. Mevzuat dayanakları

Cetvelin kendisi

Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB)

Uygulamada sınıflandırma

3. Resmî araçlar

4. Sınıflandırma genelgeleri ve kararlar

Ticaret Bakanlığı ve Resmî Gazete kayıtlarından sınıflandırmayla ilgili olanlar; liste gündem verisinden kendiliğinden güncellenir. Tüm gündem →

5. İdare yazıları ve duyurular

Bu sayfa öğrenme amaçlıdır. Bağlayıcı olan resmî cetvel, yorum kurallarının resmî metni ve idarenin kararlarıdır; tereddüt hâlinde Bağlayıcı Tarife Bilgisi alınabilir.