Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar · Madde 6

6. Madde

Dövize ilişkin işlemler Merkez Bankası, bankalar ve Bakanlıkça uygun görülecek diğer kuruluşlarca yapılır; türev araç ve kaldıraçlı işlemler ise yalnızca Sermaye Piyasası Kurulunca yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla gerçekleştirilebilir.

Sınav için özet

  • Karar kapsamındaki dövize ilişkin işlemler Merkez Bankası, bankalar ve Bakanlıkça uygun görülecek diğer kuruluşlar tarafından yapılır; Merkez Bankası kendi işlemlerinde kullanacağı konvertibl dövizleri belirler.
  • PTT, yetkili müesseseler ve (Borsa İstanbul bünyesindeki piyasalarda ilgili mevzuat kapsamında olmak üzere) kıymetli maden aracı kuruluşları EFEKTİF alım satımı yapabilir.
  • Aracı kurumlar yalnızca sermaye piyasası faaliyetlerinin gerçekleştirilmesiyle sınırlı olmak kaydıyla ve sadece hesap sahibi müşterileriyle döviz alım satımı yapabilir.
  • Bankalar, PTT, yetkili müesseseler, kıymetli maden aracı kuruluşları ve aracı kurumlar döviz mevcutlarını Bakanlıkça belirlenecek oran ve esaslar çerçevesinde Merkez Bankasına devreder.
  • Bankalar dövize ve kıymetli madenlere dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi yapabilir.
  • Türev araçların alım satımı, SPK tarafından yetkilendirilmiş banka ve aracı kurumlarca sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde yapılır.
  • Yurt dışından türev araç alım satımı da SPK'ca yetkilendirilmiş banka ve aracı kurumlar aracılığıyla yapılır; ancak Türkiye'de yerleşiklere yönelik tanıtım, reklam ve pazarlama yapılmaması şartıyla, tamamen kendi inisiyatifleriyle yurt dışında yerleşik finansal kuruluşlarla yapılan türev işlemlerde aracı zorunluluğu yoktur — fakat bedel transferlerinin bankalar aracılığıyla yapılması zorunludur.
  • Kaldıraçlı işlemler ve bunlarla aynı hükümlere tabi türev araç işlemleri Türkiye'de yerleşiklerce yalnızca SPK'ca yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla yapılabilir; yetkisiz kişilerce aracılık edilemez ve bu işlemler için yurt dışına transfer yapılamaz. Aykırılık tespitinde Bakanlığa bildirimde bulunulur.
  • Vadeli döviz alım satımına ilişkin düzenlemeleri yapmaya Merkez Bankası yetkilidir; Merkez Bankası bünyesindeki döviz ve efektif piyasalarının kuruluş, katılım ve işlem esasları da Bankaca belirlenir.

Bu maddeyi öğrendin mi?

Bu maddeden 5 soru var. Ücretsiz kayıt ol; soruları çöz, hafıza notunu gör, yanlışların aralıklı tekrar planına düşsün.

Ücretsiz kayıt ol

Resmî metin

Madde 6 – (Değişik: 08.02.2008 - 2008/13186 - BKK/2. md.) (1) (Değişik: 10.03.2009 - 2009/14764 - BKK/1. md.) Bu Karar kapsamındaki dövize ilişkin işlemler Merkez Bankası, bankalar ve Bakanlıkça uygun görülecek diğer kuruluşlar tarafından yapılır. Merkez Bankası kendi işlemlerinde kullanacağı konvertibl dövizleri belirler. (2) (Mülga: 10.03.2009 - 2009/14764 - BKK/1. md.) (3) PTT, yetkili müesseseler ve Borsa İstanbul A.Ş. bünyesindeki piyasalarda Borsa İstanbul A.Ş. ile ilgili mevzuat kapsamında olmak üzere kıymetli maden aracı kuruluşları efektif alım satımı yapabilirler. (4) Aracı kurumlar sadece sermaye piyasası faaliyetlerinin gerçekleştirilmesiyle sınırlı olmak kaydıyla sadece hesap sahibi müşterileri ile döviz alım satımı yapabilirler. (5) Bankalar, PTT, yetkili müesseseler, kıymetli maden aracı kuruluşları ve aracı kurumlar döviz mevcutlarını, Bakanlıkça belirlenecek oran ve esaslar çerçevesinde Merkez Bankasına devrederler. (6) Bankalar dövize ve kıymetli madenlere dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesi yapabilirler. (7) (Değişik:RG-15/3/2025-32842-C.K-9595/3 md.) Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlarca, dövize ve kıymetli madene dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil sermaye piyasası mevzuatına göre düzenlenmiş her türlü türev araçların alım satımı, sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde yapılır. (8) (Değişik:RG-15/3/2025-32842-C.K-9595/3 md.) Bedel transferinin bankalardan yapılması kaydıyla yurt dışından vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri dahil her türlü türev araçların alım satımı Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bankalar ve aracı kurumlar aracılığıyla yapılır. Ancak, Türkiye’deki yerleşik kişilere yönelik tanıtım, reklam ve pazarlama gibi faaliyetlerde bulunulmaması şartıyla, Türkiye’de yerleşik kişilerin tamamen kendi inisiyatifleri doğrultusunda, yurt dışında yerleşik finansal kuruluşlar ile yaptıkları türev işlemlerin bankalar ve aracı kurumlar vasıtasıyla yapılması zorunlu olmamakla birlikte, söz konusu işlemlere ilişkin bedel transferlerinin bankalar aracılığıyla yapılması zorunludur. (9) (Değişik:RG-15/3/2025-32842-C.K-9595/3 md.) Kaldıraçlı işlemler ve kaldıraçlı işlemlerle aynı hükümlere tabi olduğu belirlenen türev araç işlemleri Türkiye'de yerleşik kişilerce yalnızca Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla yapılabilir. Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlar haricindeki kişilerce bu işlemlere aracılık edilemez ve bu işlemler ile ilgili olarak yurt dışına transfer yapılamaz. Bu işlemlerin önlenmesi konusunda 5411 sayılı Bankacılık Kanunu uyarınca faaliyet gösteren bankalar ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren ödeme ve elektronik para kuruluşları gerekli tedbirleri alır. Tedbirlerin alınması hususunda Sermaye Piyasası Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, yetki alanları çerçevesinde uhdelerinde bulunan her türlü bilgiyi talepleri halinde birbirlerine doğrudan ya da oluşturulan sistem vasıtasıyla sağlar. Bu fıkra hükmüne aykırı işlemlerin tespit edilmesi halinde Bakanlığa bildirimde bulunulur. (10) Vadeli döviz alım satımına ilişkin düzenlemeleri yapmaya Merkez Bankası yetkilidir. (11) Merkez Bankası bünyesinde bulunan döviz ve efektif piyasalarının kuruluş, katılım ve işlem esasları Bankaca belirlenir. Kıymetli madenler, taşlar ve eşyalar