Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar · Madde 2
2. Madde
Kararın uygulanmasında kullanılan Türkiye'de/dışarıda yerleşik kişi, yolcu, Türk parası, efektif, döviz, menkul kıymet, kıymetli maden-taş-eşya, banka, yetkili müessese, döviz geliri, kredi bakiyesi gibi temel kavramlar tanımlanmıştır.
Sınav için özet
- Türkiye'de yerleşik kişiler: yurtdışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dahil, Türkiye'de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek ve tüzel kişiler. Dışarıda yerleşik kişiler ise Türkiye'de yerleşik sayılmayanlardır.
- Yolcu: geçerli pasaport veya pasaport yerini tutan belge taşıyan ve Ticaret Bakanlığınca tespit edilen giriş-çıkış kapılarına gelen kişi.
- Efektif banknot şeklindeki yabancı ülke paralarıdır; döviz (kambiyo) ise efektif dahil yabancı parayla ödemeyi sağlayan her nevi hesap, belge ve vasıtalardır. Yani her efektif dövizdir, her döviz efektif değildir.
- Kıymetli madenler: her tür ve şekilde altın, gümüş, platin ve paladyum. Saflık eşikleri: standart işlenmemiş altın en az 995/1000; standart işlenmemiş gümüş en az %99,9; standart işlenmemiş platin ve paladyum en az %99,95.
- Standart dışı işlenmemiş maden, bu eşiklerin altındaki (eşik saflık hariç) külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki madendir; işlenmiş maden ise işçilikle ziynet veya süs eşyasına dönüştürülmüş olandır.
- Kıymetli taşlar sayma yoluyla belirlenmiştir: elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet ve inci. Kıymetli eşya, kıymetli maden veya taşlardan yapılmış ya da bunları içeren eşyadır.
- Banka: Türkiye'de faaliyette bulunan mevduat bankaları, katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankaları. Yetkili müesseseler: dövize ilişkin işlem yapmasına izin verilen ve kıymetli maden, taş ve eşya işlemleri de yapabilen anonim şirketler.
- Döviz geliri: ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet ve faaliyetlerden elde edilen gelirler. Kredi bakiyesi: yurt içinden ve yurt dışından temin edilen nakit döviz kredisi borçlarının geri ödemesi yapılmamış toplamı.
- Bakanlık, Hazine ve Maliye Bakanlığıdır; Darphane, Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüdür; rafineri, Bakanlıkça kıymetli maden rafinaj faaliyet izni verilen tüzel kişilerdir.
Bu maddeyi öğrendin mi?
Bu maddeden 5 soru var. Ücretsiz kayıt ol; soruları çöz, hafıza notunu gör, yanlışların aralıklı tekrar planına düşsün.
Ücretsiz kayıt olResmî metin
Madde 2 – Bu Karar'ın uygulanmasında,
a) (Değişik: 28.03.2006 - 2006/10179- BKK/2. md.) Bakanlık: Hazine ve Maliye
Bakanlığını,
b) (Değişik: 30.12.2006 - 2006/11472- BKK/1. md.) Türkiye’de yerleşik kişiler:
Yurtdışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dahil Türkiye’de
kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek ve tüzel kişileri,
c) Dışarıda yerleşik kişiler: Türkiye'de yerleşik sayılmayan gerçek ve tüzel kişileri,
d) Yolcu: Geçerli pasaport veya pasaport yerini tutan belgeler taşıyan ve Türkiye'ye
girmek veya Türkiye'den çıkmak üzere Ticaret Bakanlığınca tesbit edilen giriş ve çıkış
kapılarına gelen kişileri,
e) Türk parası: Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre Türkiye'de tedavülde bulunan
veya tedavülden kaldırılmış olsa bile değiştirme süresi dolmamış olan paraları,
f) (Değişik: 20.06.1991 - 91/1935- BKK/1. md.) Türk parası ile ödemeyi sağlayan
belgeler: Türk parası ile ödemede bulunmayı sağlayan ticari ve adi senetler, kredi mektubu,
kredi kartı, seyahat çekleri, havale, mektup gibi her türlü belge ve vasıtaları,
g) Efektif: Banknot şeklindeki bütün yabancı ülkeler paralarını,
h) Döviz (kambiyo): Efektif dahil yabancı parayla ödemeyi sağlayan her nev'i hesap,
belge ve vasıtaları,
i) (Değişik: 20.06.1991 - 91/1935- BKK/1. md.) Menkul kıymetler sermaye ve para
piyasalarında işlem gören her türlü Türk ve yabancı menkul kıymetleri, (menkul kıymet
yatırım fonu katılma belgesi bu Karar'ın uygulanmasında menkul kıymet olarak mütalaa
olunur)
j) (Değişik: 17.11.2011 - 2011/2382- BKK/1. md.) Kıymetli madenler: Her tür ve
şekilde altın, gümüş, platin ve paladyumu,
i) Standart işlenmemiş altın: En az 995/1000 saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen
barlar veya külçeler halindeki altını,
ii) Standart dışı işlenmemiş altın: 995/1000'den düşük (995/1000 saflık hariç) saflıkta
külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki altını,
iii) İşlenmiş altın: İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş
altını,
iv) Standart işlenmemiş gümüş: En az %99,9 saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen
bar, külçe veya granül halindeki gümüşü,
v) Standart dışı işlenmemiş gümüş: %99,9'dan düşük (%99,9 saflık hariç) saflıkta külçe,
bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki gümüşü,
vi) İşlenmiş gümüş: İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş
gümüşü,
vii) Standart işlenmemiş platin: En az %99,95 saflıkta, nitelikleri Bakanlıkça belirlenen
barlar veya külçeler halindeki platini,
viii) Standart dışı işlenmemiş platin: %99.95'ten düşük (%99.95 saflık hariç) saflıkta
külçe, bar, dore bar, granül. toz veya hurda şeklindeki platini,
ix) İşlenmiş platin: İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş
platini,
x) Standart işlenmemiş paladyum: En az %99,95 saflıkta,
nitelikleri Bakanlıkça belirlenen barlar veya külçeler halindeki paladyumu,
xi) Standart dışı işlenmemiş paladyum: %99.95'ten düşük (%99.95 saflık hariç) saflıkta
külçe, bar, dore bar, granül, toz veya hurda şeklindeki paladyumu,
xii) İşlenmiş paladyum: İşçilik uygulanarak ziynet veya süs eşyası haline dönüştürülmüş
paladyumu,
xiii) (Ek:RG-23/2/2023-32113-CK-6833/2 md.) Basılı kıymetli maden: Erimiş
kıymetli madenin belirli boyutlarda bir kalıba dökülmesi ve el veya baskı (pres) ile
işaretlemelerin yapılması ya da düz bir kıymetli maden şeridinden belirli boyutlarda çıkarılan
kıymetli maden şeritlerinin darp yöntemiyle işaretlenmesi yoluyla usul ve esasları Bakanlıkça
belirlenecek şekil, ağırlık ve saflıklarda üretilen kıymetli madenleri,
xiv) (Ek:RG-23/2/2023-32113-CK-6833/2 md.) Darphane üretimi kıymetli madenler:
4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 106 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi
uyarınca Darphane tarafından basılan Cumhuriyet altın sikkeleri ile Cumhuriyet ziynet
altınlarını ve Darphane tarafından üretilen diğer kıymetli madenleri,
xv) (Ek:RG-15/3/2025-32842-C.K-9595/1 md.) Çekili kıymetli maden: Kıymetli
madenin çekilip ince bir şerit hâline getirilerek veya şeridin çeşitli şekil ve ağırlıklarda
kesilmesi suretiyle oluşturulan herhangi bir saflık ayarını haiz kıymetli madenleri,
k) Kıymetli taşlar: Elmas, pırlanta, yakut, zümrüt, topaz, safir, zebercet ve inciyi,
l) Kıymetli eşya: Kıymetli madenler veya kıymetli taşlardan yapılmış ya da bunları
içeren eşyaları,
m) Merkez Bankası: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve şubelerini,
n) (Değişik: 28.03.2006 - 2006/10179- BKK/2. md.) Banka: Türkiye’de faaliyette
bulunan mevduat bankaları ve katılım bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarını,
o) (Değişik: 20.06.1991 - 91/1935- BKK/1. md.) Yetkili müesseseler: Bakanlıkça
tesbit edilen usul ve esaslar çerçevesinde dövize ilişkin işlemler yapmasına izin verilen ve
kıymetli maden, taş ve eşyalara ilişkin işlemler de yapabilen anonim şirketleri,
p) (Mülga: 28.03.2006 - 2006/10179- BKK/7. md.) (Yeniden düzenleme: 03.07.2017
- 2017/10328- BKK/1. md.) Sermaye piyasası mevzuatı: 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı
Sermaye Piyasası Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe konulan diğer mevzuatı,
r) (Değişik: 28.03.2006 - 2006/10179- BKK/2. md.) PTT: Posta ve Telgraf Teşkilatı
A.Ş'yi,
s) (Ek: 21.03.1993 - 93/4143- BKK/2. md.) Diğer sermaye piyasası araçları: Menkul
Kıymetler dışında kalan ve Sermaye Piyasası Kurulunca belirlenen sermaye piyasası
araçlarını,
t) (Ek: 21.03.1993 - 93/4143- BKK/2. md.) Müsteşarlık: Hazine ve Dışticaret
Müsteşarlığını,
u) (Ek: 17.10.1994 - 94/6293- BKK/1. md.) (Değişikk: 29.4.1997 - 97/9413- BKK/1.
md.) Kıymetli Madenler Aracı Kuruluşları: Kıymetli Madenler Borsaları ile ilgili mevzuat
çerçevesinde faaliyet izni alan yurt içinde ya da yurt dışında yerleşik tüzel kişileri, 1
v) (Ek: 1.12.2006 - 2006/11472 - BKK/1. md.) Aracı kurum: Sermaye piyasası
mevzuatı çerçevesinde aracılık faaliyetinde bulunmak üzere Sermaye Piyasası Kurulu’ndan
yetki belgesi almış kurumları,
y) (Ek: 25.01.2018 - 2018/11185 - BKK/1. md.) Döviz geliri: İlgili mevzuat ile
belirlenen ihracat, transit ticaret, ihracat sayılan satış ve teslimler ile döviz kazandırıcı hizmet
ve faaliyetlerden elde edilen gelirleri,
z) (Ek: 25.01.2018 - 2018/11185 - BKK/1. md.) Kredi bakiyesi: Yurt içinden ve yurt
dışından temin edilen nakit döviz kredisi borçlarının geri ödemesi yapılmamış toplamını,
aa) (Ek:RG-23/2/2023-32113-CK-6833/2 md.) Darphane: Hazine ve Maliye Bakanlığı
Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünü,
bb) (Ek:RG-15/3/2025-32842-C.K-9595/1 md.) Rafineri: Bakanlıkça ilgili mevzuat
çerçevesinde kıymetli maden rafinaj faaliyetinde bulunmak üzere faaliyet izni verilen tüzel
kişileri,
ifade eder.
EŞYALARA İLİŞKİN HÜKÜMLER TÜRK PARASI